Đối với Đức Cơ, một huyện biên giới vùng sâu còn nhiều khó khăn: Thu nhập của hầu hết các hộ còn thấp, trình độ dân trí hạn chế, tình hình an ninh chính trị còn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp… Nhưng bù lại, với điều kiện đất đai, tiểu vùng khí hậu, Đức Cơ như được thiên nhiên ưu đãi, rất phù hợp cho việc trồng, phát triển các loại cây mang lại giá trị kinh tế cao.
Xuân về trên thị trấn Chư Ty-Đức Cơ. Ảnh: Trần Phong
Đức Cơ có 9 xã và một thị trấn (trong đó có 6 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn) với tổng dân số toàn huyện gần 60 ngàn người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 47%. Dân số của một huyện như vậy là quá thấp, nhưng được “sở hữu” tới hơn 72.312 ha diện tích tự nhiên, trong đó phần lớn là rừng, đất rừng và đất có khả năng trồng cây công nghiệp. Tận dụng những điều kiện thuận lợi này, trong nhiều năm qua, huyện Đức Cơ đã tập trung đầu tư phát triển các loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao mà mũi nhọn là cây cao su.
Đánh giá mới đây của huyện Đức Cơ ghi nhận: Sản xuất nông-lâm nghiệp tiếp tục phát triển và chuyển dịch nhanh theo hướng sản xuất hàng hóa, đa dạng hóa các loại cây trồng, vật nuôi; chú trọng mở rộng diện tích cây công nghiệp dài ngày. Tổng diện tích gieo trồng hàng năm 16.124 ha, diện tích lúa rẫy giảm nhanh, diện tích lúa nước được mở rộng lên 416 ha (tăng 90 ha so với năm 2005); cây công nghiệp dài ngày phát triển nhanh và đã hình thành vùng cây hàng hóa với diện tích 28.780 ha, chiếm 54% tổng diện tích đất nông nghiệp toàn huyện. Ngoài 16.400 ha cao su, cà phê của 3 công ty thuộc Binh đoàn 15, đến nay nhân dân trên địa bàn huyện đã trồng và đưa vào kinh doanh 4.569 ha cao su, cà phê và nâng diện tích cao su tiểu điền từ 550 ha (năm 2005) lên 3.583 (ha năm 2011) và đây được xác định là cây giảm nghèo, làm giàu bền vững. Nhiều mô hình nông dân sản xuất giỏi, có thu nhập bình quân 150 triệu đồng/ha/năm, trong đó có nhiều hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số…
Điều dễ nhận thấy là vai trò của 3 công ty: 72, 74, 75 thuộc Binh đoàn 15 là hết sức quan trọng, là hạt nhân, nòng cốt trong quá trình phát triển cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao tại huyện Đức Cơ. Cho tới thời điểm này, trên địa bàn huyện có 3.529 lao động là đồng bào dân tộc thiểu số được tuyển vào làm việc tại 3 công ty nói trên và nhận khoán trồng, chăm sóc, thu hoạch 5.200 ha cao su, thu nhập bình quân từ 3 triệu đồng đến 4 triệu đồng/người/tháng.
Để có được những kết quả như vậy, những người mặc áo lính làm kinh tế ở huyện Đức Cơ cũng đã trải qua chặng đường khá dài, hàng chục năm; từ việc thực tiễn chứng minh hiệu quả kinh tế của cây cao su, cà phê trên vùng đất biên cương, rồi kiên trì vận động đồng bào dân tộc thiểu số cùng làm theo. Nói thì đơn giản vậy, nhưng để thay đổi tư duy, nếp sống cũ ngàn đời nay của đồng bào dân tộc thiểu số là cả một quá trình “cùng ăn, cùng ở và cùng làm” với họ để có được sự đồng lòng ban đầu. Rồi tiếp đến, để đưa trình độ, kỹ năng lao động của họ lên ngang bằng với người Kinh, các công ty thuộc Binh đoàn 15 đã hình thành mô hình gắn kết hộ một cách kiên trì, gian khó để đạt đến hiệu quả như hôm nay.
Thiếu tướng Nguyễn Xuân Sang- Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, Tư lệnh Binh đoàn 15 cũng khẳng định mô hình gắn kết hộ đã và đang lan tỏa một cách sâu rộng mang lại hiệu quả thiết thực, tình đồng chí, nghĩa đồng bào ngày thêm sâu nặng. Đồng bào Kinh cũng như đồng bào dân tộc thiểu số, nay cùng chung sức phấn đấu làm giàu cho mình và cho Tây Nguyên.
Nhìn nhận về vai trò của các loại cây công nghiệp đối với việc phát triển kinh tế của Đức Cơ, Chủ tịch UBND huyện ông Võ Thanh Hùng cho biết: Huyện lấy cây lúa nước để giải quyết vấn đề an ninh lương thực, làm chỗ dựa cho việc phát triển cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao như cao su, cà phê. Các loại cây khác như điều, qua thực tiễn nhiều năm qua không mang lại giá trị kinh tế sẽ được thay thế bằng cao su, cà phê và ưu tiên phát triển cao su tiểu điền. Ngay trong kế hoạch sản xuất nông nghiệp của huyện năm 2012 cũng tăng thêm 416 ha cây công nghiệp dài ngày và trong đó chiếm phần lớn diện tích cao su tiểu điền.
Trong những năm qua, từ các chương trình của Chính phủ, huyện Đức Cơ đã được đầu tư khá lớn, tạo động lực để một huyện biên giới thay đổi toàn diện, bên cạnh đó là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu cây trồng đúng hướng nên tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm đạt 12% và thu nhập bình quân đầu người đạt 10,7 triệu đồng/người/năm.
Giờ thì Đức Cơ đang thực sự đổi thay, một màu xanh ngút ngàn hứa hẹn về một tương lai ấm no, hạnh phúc.